Competenties van de professionele bachelor
bij de leden van vzw-Bachelor.be

Professioneel gerichte bachelorsopleiding studiegebied Gezondheidszorg

Bachelor in de verpleegkunde

ARTEVELDE campus Brusselsepoort

EHB departement Gezondheidszorg en Lerarenopleiding

  EHSAL departement Vorming en Welzijn

HA departement Gezondheidszorg 

HOGENT departement Vesalius

  KATHO departement HIVV & HIVB

KHBO departement Gezondheidszorg

KHK departement Gezondheidszorg Lier - Gezondheidszorg Turnhout

KHM departement Verpleegkunde en Lerarenopleiding

(sommige departementen hebben gemeenschappelijke competenties opgesteld volgens hun associatie)

Katholieke Hogeschool Kempen - LIER / TURNHOUT - Associatie K.U.Leuven - top

afstudeerrichtingen: Geriatrische verpleegkunde (enkel in Lier)
Pediatrische verpleegkunde
Psychiatrische verpleegkunde (enkel in Turnhout)
Sociale verpleegkunde
Ziekenhuisverpleegkunde

Katholieke Hogeschool Mechelen - MECHELEN - Associatie K.U.Leuven - top

afstudeerrichtingen: Geriatrische verpleegkunde
Kinderverpleegkunde
Psychiatrische verpleegkunde
Sociale verpleegkunde
Ziekenhuisverpleegkunde

Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende - BRUGGE -  Associatie K.U.Leuven - top

afstudeerrichtingen : Geriatrie
Pediatrie
Psychiatrie
Sociale
Ziekenhuis

Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen - KORTRIJK / ROESELARE -  Associatie K.U.Leuven - top

afstudeerrichtingen : Geriatrische Verpleegkunde (enkel in Roeselare)
Kinderverpleegkunde
Psychiatrische Verpleegkunde
Sociale Verpleegkunde (enkel in Kortrijk)
Ziekenhuisverpleegkunde

Europese Hogeschool Brussel - BRUSSEL -  Associatie K.U.Leuven - top

afstudeerrichtingen : Geriatrische verpleegkunde
Kinderverpleegkunde
Psychiatrische verpleegkunde
Ziekenhuisverpleegkunde

1. Algemene competenties (*)

Denk- en redeneervaardigheid, het vermogen tot verwerven en verwerken van informatie, het vermogen tot kritische reflectie en projectmatig werken, creativiteit, het kunnen uitvoeren van eenvoudige taken, het vermogen tot communiceren van informatie, ideeën, problemen en oplossingen, zowel aan specialisten als aan leken en een ingesteldheid tot levenslang leren.

2. Algemene beroepsgerichte competenties (*)

Teamgericht kunnen werken, oplossingsgericht kunnen werken in de zin van het zelfstandig kunnen definiëren en analyseren van complexe probleemsituaties in de beroepspraktijk en het kunnen ontwikkelen en toepassen van zinvolle oplossingsstrategieën, en het besef van maatschappelijke verantwoordelijkheid samenhangen met de beroepspraktijk.

3. Beroepsspecifieke competenties

• De Bachelor in Verpleegkunde wordt in een achttal kerncompetenties omschrijven.

• De verpleegkundige handelt naar beroepsspecifieke attituden.

• De verpleegkundige biedt op een professionele wijze zorg op maat.

• De verpleegkundige vervult een actieve rol in de eigen organisatie.

• De verpleegkundige vervult een actieve rol in de samenleving in functie van gezondheid en welzijn.

• De verpleegkundige is een onvoorwaardelijk pleitbezorger voor de zorgvrager.

• De verpleegkundige werkt intra- en interdisciplinair samen om de visie en de doelen van het beleid om de zorg te realiseren.

• De verpleegkundige organiseert en coördineert de diverse aspecten van de zorg.

• De verpleegkundige levert een bijdrage aan het bevorderen van de kwaliteit van de verpleegkundige zorg.

Binnen de werkgroep curriculum verpleegkunde van de associatie KULeuven werden deze 8 kerncompetenties verder verfijnd tot 22 competenties verpleegkunde. Deze competenties werden in de bamaprofielen van de associatie tot algemene, beroepsgerichte en beroepsspecifieke competenties ingepast. Tegelijk werd een gemeenschappelijke opleidingsvisie voor de bachelor in verpleegkunde binnen de associatie ontwikkeld.

Opleidingsvisie op verpleegkunde (Hogescholen Associatie KULeuven 5 juni 2003):

De verpleegkunde vormt een heel aparte pijler binnen het brede domein van de gezondheids- en welzijnszorg. De beoefenaar van de verpleegkunde verwerft via opleiding de nodige beroepsbekwaamheid en ontwikkelt daarbij een ingesteldheid tot levenslang leren.

Vanuit zijn specifieke deskundigheid zal de verpleegkundige dan ook heel eigen accenten aanbrengen bij het aanbieden van professionele zorg. Hij/zij engageert zich in het bijzonder om mensen bij te staan die kampen met actuele of dreigende gezondheidsproblemen en verleent daartoe kwaliteitsvolle zorg afgestemd op de specifieke noden en behoeften van elke individuele zorgvrager. Hij/zij biedt zorgverlening op maat die altijd wil bijdragen tot verbetering van de levenskwaliteit van de zorgvrager.
Deze zorgverlening stoelt op respect voor de totale mens en leidt tot een zodanige vertrouwensrelatie tussen verpleegkundige en zorgvrager/betekenisvolle andere(n) dat ook problemen binnen een intieme kwetsbaarheid bespreekbaar kunnen worden gemaakt.
Tegen de achtergrond van een multiculturele samenleving fungeert de verpleegkundige als pleitbezorger voor elke zorgvrager die op hem/haar een beroep doet.
De zorgverlening situeert zich op het vlak van preventie, detectie en behandeling van gezondheidsproblemen in alle fasen van het leven en hij realiseert dit binnen inter- en intradisciplinaire samenwerkingsverbanden.
Bij de preventie van gezondheidsproblemen en bij de ondersteuning van het normale leefpatroon van de individuele zorgvrager handelt hij/zij autonoom. Medische voorschriften voert hij/zij uit met inzicht en nauwgezetheid en hij/zij organiseert en coördineert de zorg- en begeleidingsplannen. Hij/zij tracht hierbij steeds een positieve invloed uit te oefenen op de beleving, het gedrag en de omgeving van de zorgvrager en de betekenisvolle andere(n).
Uiteraard gaat hij/zij methodisch en verantwoord te werk en steunt daarbij op ervaring, literatuur, resultaten van wetenschappelijk onderzoek en informatie van experten.
Hij/zij levert aldus een fundamentele bijdrage tot de verbetering van de algehele kwaliteit van de gezondheidszorg.

De verpleegkundige ontwikkelt via opleiding de nodige competenties tot het uitoefenen van het beroep van verpleegkundige en ontwikkelt tegelijk een ingesteldheid tot levenslang leren.
De verpleegkunde vormt een bijzondere pijler binnen de gezondheids- en welzijnszorg. De verpleeg-kundige engageert zich om mensen vanuit de eigen organisatie bij te staan die door actuele of drei-gende gezondheidsproblemen een bepaalde zorg nodig hebben. Zij biedt vanuit specifieke deskun-digheid professionele zorg die bijdraagt tot kwaliteit van leven van de zorgvrager. Dit engagement van de verpleegkundige vinden we terug in zowel de preventie, de detectie als de behandeling van ge-zondheidsproblemen. Dit vindt plaats binnen een inter- en intradisciplinair samenwerkingsverband. De zorgverlening gebeurt met respect voor de totale mens binnen een multiculturele samenleving waarbij er tussen verpleegkundige en zorgvrager/betekenisvolle andere(n) een vertrouwensrelatie ontstaat. Hier worden problemen bespreekbaar gesteld binnen een intieme kwetsbaarheid. De verpleegkundige is een pleitbezorger voor iedere zorgvrager. Dit vertaalt zich in zorg op maat voor iedere zorgvrager in functie van zijn noden en welzijn. De verpleegkundige levert een fundamentele bijdrage aan het be-vorderen van de kwaliteit van de verpleegkundige zorg.

In de zorgverlening heeft de verpleegkundige de opdracht zich te richten op de gezondheidsproble-men in alle fasen van het leven. Zij handelt autonoom in de preventie van gezondheidsproblemen en in de ondersteuning van het normale leefpatroon van de individuele zorgvrager. Zij voert met inzicht medische voorschriften uit en coördineert en organiseert de zorg- en begeleidingsplannen. De ver-pleegkundige tracht een positieve invloed uit te oefenen op de beleving, het gedrag en de omgeving van zowel de zorgvrager als de betekenisvolle andere(n). Zij gaat methodisch en verantwoord te werk en steunt op ervaring, literatuur, resultaten van wetenschappelijk onderzoek en informatie van exper-ten.

Algemene competenties

1 Denk- en redeneervaardigheid: verpleegkundig kunnen redeneren

• De afgestudeerde kan zelfstandig en in overeenstemming met beroepsspecifieke inzichten, ervaringen, bevindingen en geplogenheden een kwaliteitsvolle redenering opbouwen.

• De verpleegkundige verleent verantwoorde verpleegkundige zorg op maat

• De verpleegkundige analyseert kritisch verpleegkundige handelingen en past ze aan aan nieuwe inzichten

• De verpleegkundige participeert in de ontwikkeling van vernieuwingsprojecten ter bevordering van de kwaliteit

2 Informatie verwerven en verwerken: verpleegkundige informatie zelfstandig en kritisch kunnen ver-werven en verwerken

• De afgestudeerde kan beroepsspecifieke informatie terugvinden en opzoeken, kan beroepsspecifieke informatie analyseren, kan in beroepsspecifieke bronnen het belang van informatie-elementen bepalen en synthetiseren en kan beroepsspecifieke informatie verwerven zodat het voor eigen toekomstig gebruik beschikbaar is.

• De verpleegkundige verleent verantwoorde verpleegkundige zorg op maat

• De verpleegkundige analyseert kritisch verpleegkundige handelingen en past ze aan aan nieuwe inzichten

• De verpleegkundige participeert in de ontwikkeling van vernieuwingsprojecten ter bevordering van de kwaliteit

3 Kritisch reflecteren: kritisch kunnen reflecteren op het verpleegkundig functioneren

• De afgestudeerde kan het eigen functioneren evalueren, er positieve en negatieve kanten in identificeren en leerpunten formuleren. De kritische reflectie impliceert een constructieve redenering die tot het bijsturen van het handelen kan leiden.

• De afgestudeerde kan de praktische grenzen van beroepsspecifieke inzichten en gebruiken vatten en is bereid om alternatieve werkwijzen in overweging te nemen.

Hogeschool Antwerpen - ANTWERPEN / MECHELEN - Associatie Universiteit en Hogescholen Antwerpen - top

afstudeerrichtingen: Geriatrische verpleegkunde (enkel in Antwerpen)
Kinderverpleegkunde (enkel in Antwerpen)
Psychiatrische verpleegkunde (enkel in Antwerpen)
Sociale verpleegkunde (enkel in Antwerpen)
Ziekenhuisverpleegkunde

De student verpleegkunde leren instaan voor professioneel functioneren (verpleegkundige zorg - educatie - coördinatie) vanuit de visie op verpleegkunde

De student verpleegkunde de principes van wetenschappelijke praktijkvoering aanleren en de resultaten leren toepassen

De student verpleegkunde begeleiden in zijn persoonlijke ontplooiing om een integrale verpleegkundige hulpverlening mogelijk te maken,rekening houdend met de maatschappelijke tendensen.

De doelstelling van de opleiding is de vorming van competente en geëngageerde verpleegkundigen die verantwoordelijkheid kunnen opnemen en een deskundig oordeel kunnen vormen over de zorgsituatie binnen specifieke verpleegsituaties. Om de zorg op een methodische en verantwoorde wijze te kunnen toepassen dienen zij daarom in hun opleiding naast de algemene competenties, eigen aan elke professionele bachelor, beroepsgerichte competenties te verwerven en dit zowel op instrumenteel, interpersoonlijk als systemisch vlak. Deze sleutelcompetenties moeten bachelors verpleegkunde toelaten zich verder te bekwamen in specifieke zorgcompetenties. Zij kunnen hierdoor de nood en de aard van de zorg vaststellen, de zorg plannen, deze uitvoeren en constant evalueren. Verder worden bachelors verpleegkunde tijdens hun opleiding voorbereid om preventie en GVO uit te voeren, kwaliteit en deskundigheid te bevorderen en om hun vaardigheden als hulpverlener in uiteenlopende beroepsmatige situaties toe te passen.

In de afstudeerrichting kinderverpleegkunde wordt vanzelfsprekend bijzondere aandacht besteed aan het kind in specifieke situaties. Studenten die ervoor kiezen om af te studeren als ziekenhuisverpleegkunde worden opgeleid om complexe en hoogcomplexe zorg te verlenen op verschillende diensten en hospitatlisatieafdelingen. Centraal in de afstudeerrichting geriatrische verpleegkunde staat de zorg aan ouderen en de ondersteuning van de individuele mantelzorger. In de afstudeerrichting psychiatrische verpleegkunde wordt dan weer dieper ingegaan op de manier waarop de verpleegkundige in relatie treedt met anderen. In de afstudeerrichting sociale verpleegkunde tenslotte wordt de nadruk gelegd op preventie, psycho-sociale begeleiding, reïntegratie, revalidatie, onderwijs en onderzoek.

1. Algemene competenties en concepten

• kritische denk- en redeneervaardigheid die hem/haar toelaat zelfstandig informatie te verwerven en verwerken.
• de eigenschap om creativiteit en zelfwerkzaamheid te combineren met de zin voor beredeneerde verantwoordelijkheid om met een groep vooropgestelde resultaten te bereiken.
• het vermogen tot communiceren van informatie, ideeën, problemen en oplossingen zowel aan specialisten als aan leken is daarbij een belangrijke vereiste.

2. Algemene beroepsgerichte competenties

• teamgericht kunnen werken
• oplossingsgericht kunnen werken
• zelfstandig kunnen definiëren en analyseren van complexe probleemsituaties in de beroepspraktijk
• toepassen van zinvolle oplossingsstrategieën
• het besef van maatschappelijke verantwoordelijkheid samenhangend met de beroepspraktijk

3. Beroepsspecifieke competenties

• De verpleegkundige kan werken via de stappen van het verpleegproces om beoogde resultaten te kunnen behalen. Ze kan inspelen op veranderende omstandigheden, ideeën en nieuwe informatie. Ze kan hierbij zelfstandig beslissingen nemen.  

• De verpleegkundige is in staat om samen te werken met de zorgvrager in alle fasen van het verpleegproces.  

• De verpleegkundige kan accuraat handelen in onverwachte situaties.  

• De verpleegkundige kan probleemoplossend denken. Ze kan problemen plaatsen binnen een bredere context. De verpleegkundige kan verbanden leggen en abstraheren.  

• De verpleegkundige beschikt over communicatieve en sociale vaardigheden die zij kan toepassen in zeer uiteenlopende situaties. Verstoringen in de relatie kan zij herkennen en bespreekbaar maken met de zorgvrager. Ze kan omgaan met feedback, waardering en kritiek. De verpleegkundige stelt zich open op om blijvend te kunnen leren.  

• De verpleegkundige kan respect tonen voor de zorgvrager, ongeacht diens sociale of economische status, levensbeschouwing, opleiding, ras, sekse of leeftijd. Ze kan rekening houden met de waarden en normen, de wensen en gewoonten en de behoefte aan privacy en de gevoelens van de zorgvrager.  

• De verpleegkundige kan op basis van wederzijds vertrouwen een functionele samenwerkingsrelatie met de zorgvrager aangaan, onderhouden en beëindigen. Ze realiseert zich dat de gelijkwaardigheid van de relatie onder druk kan staan, doordat de zorgvrager min of meer afhankelijk is van de verpleegkundige zorg. Ze is zich bewust van haar machtspositie en kan deze professioneel hanteren.  

• De verpleegkundige kan haar zorgverlening laten aansluiten bij de ervaring- en belevingswereld, en bij de mogelijkheden van de zorgvrager. Hiervoor kan zij omgaan met het spanningsveld professionele deskundigheid versus eigen deskundigheid van de zorgvrager.Daarnaast kan zij omgaan met andere spanningsvelden zoals zakelijkheid en betrokkenheid, en afstand en nabijheid.  

• De verpleegkundige kan omgaan met verschillende tegengestelde belangen, zoals de belangen van de zorgvrager versus de eigen professionele belangen en de organisatiebelangen.  

• De verpleegkundige is in staat verantwoordelijkheid te dragen voor de eigen werkzaamheden en ze kan haar grenzen hierin bewaken. Zij kan hoge werkdruk en moeilijke werkomstandigheden onderkennen en kan initiatieven nemen om de situatie te veranderen.  

• De verpleegkundige is zich bewust van haar eigen normen en waarden. Ze kan deze professioneel hanteren. Ze kan ook reflecteren op haar eigen gedrag en ervaringen en dit bespreekbaar maken.  

• De verpleegkundige kan in verschillende zorgsituaties de beroepshouding integreren in haar zorgverlening. Ze kan omgaan met ethische kwesties. Zij maakt daarbij gebruik van een verpleegkundige beroepscode, de regels vanuit de organisatie en de wetgeving.

Hogeschool Gent - GENT - Associatie Universiteit Gent - top

afstudeerrichtingen: Geriatrische verpleegkunde
Kinderverpleegkunde
Psychiatrische verpleegkunde
Sociale verpleegkunde
Ziekenhuisverpleegkunde

Als zorgverlener in de intensief klinische zorg moet de beginnende beroepsbeoefenaar in staat zijn de werkelijke zorgaspecten in zijn handelen te integreren. Als participant in samenwerkingsverbanden met andere disciplines of zorgverlenende instellingen dient hij inzicht te hebben in demografische gegevens, regionale gezondheidszorg en in de gezondheidstoestand van de regionale bevolking. Er is veel inventiviteit nodig om trajecten te ontwikkelen die leiden tot een betere afstemming op intra- , trans- en extramurale zorg. Hij is tevens in staat zich als kwaliteitsvolle beroepsbeoefenaar te profileren binnen de gezondheidszorg in de interculturele samenleving. Hij heeft inzicht in het juridische, ethische en existentiële aspect van de zorgverlening alsook in het psychisch, sociaal en biologisch functioneren en dysfunctioneren van de mens.

De eindtermen van de bachelorsopleiding zijn de volgende:

• handelen op basis van inzicht in het normaal en abnormaal functioneren van menselijk lichaam en psyche
• het fysische en psychische comfort kunnen verzekeren van patiënt en omgeving
• in staat zijn gezondheidsvoorlichting en -opvoeding toe te passen i.f.v. de noden van de patiënt of zijn familie
• over de vaardigheden beschikken om op gepaste wijze omgang en communicatie met patiënt en familie te verzekeren
• voldoende verpleeg-technische vaardigheid bezitten om de technische zorgen handig en adequaat uit te voeren
• de professionele deontologische en ethische principes hanteren; respect voor de morele overtuiging van de patiënt
• fysisch en psychisch dysfunctioneren kunnen observeren en hierbij de verpleegproblematiek kunnen analyseren
• een aangepaste zorgplanning kunnen opstellen, deze doelmatig kunnen gebruiken en de resultaten ervan kunnen evalueren
• in staat zijn te participeren binnen multidisciplinaire samenwerking
• het nut van kwaliteitszorg beseffen m.b.t. comfortverlening aan de patiënt
• informatie- en communicatietechnologie kunnen aanwenden om de zorgplanning te optimaliseren

Zie ook de concordantietabel voor meer detailgegevens.

Artevelde Hogeschool - GENT - Associatie Universiteit Gent - top

afstudeerrichtingen: Kinderverpleegkunde
Psychiatrische verpleegkunde
Sociale verpleegkunde
Ziekenhuisverpleegkunde

De opleiding heeft tot doel een zo breed mogelijk inzetbare verpleegkundige te vormen, met specifieke competenties binnen de gekozen afstudeerrichting (kinder-,psychiatrische-,sociale- en ziekenhuisverpleegkunde).
De afgestudeerde is in staat

• deskundige hulpverleningsrelatie op te bouwen
• teamgericht, interdisciplinair, organisatie- en management gericht te denken en te handelen
• zorgsituaties te detecteren, definiëren, analyseren en gericht probleemoplossend te handelen
• uit verschillende theorieën en modellen een eigen visie op het beroep te formuleren vanuit een totaal benadering van de patiënt/cliënt en omgeving
• kritisch te reflecteren op het beroepshandelen vanuit verworven deskundigheid en levenbeschouwelijk kader
• de patiënt/cliënt en zijn omgeving te informeren en te adviseren in het kader van gezondheidspromotie
• wetenschappelijke literatuur te beoordelen, te synthetiseren en te gebruiken als basis voor eigen evidence based denken en handelen
• zich te profileren als een kwaliteitsvolle beroepsbeoefenaar in de interculturele samenleving
• de gezondheids- en welzijnszorg vanuit de maatschappelijke context te benaderen.