Competenties van de professionele bachelor
bij de leden van vzw-Bachelor.be

Professioneel gerichte bachelorsopleiding studiegebied Sociaal-agogisch werk

Bachelor in het sociaal werk

EHSAL departement Vorming en welzijn

HA departement BLS

KATHO departement IPSOC

KHLeuven departement SSH

HOWEST departement Hiepso

Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen - KORTRIJK - Associatie K.U.Leuven - top

afstudeerrichtingen: Maatschappelijk Werk
Maatschappelijke Advisering
Personeelswerk
Sociaal-Cultureel Werk

Algemene competenties

Denk- en redeneervaardigheid, het vermogen tot verwerven en verwerken van informatie, het vermogen tot kritische reflectie en projectmatig werken, creativiteit, het kunnen uitvoeren van eenvoudige taken, het vermogen tot communiceren van informatie, ideeën, problemen en oplossingen, zowel aan specialisten als aan leken en een ingesteldheid tot levenslang leren.

Algemene beroepsgerichte competenties

Teamgericht kunnen werken, oplossingsgericht kunnen werken in de zin van het zelfstandig kunnen definiëren en analyseren van complexe probleemsituaties in de beroepspraktijk en het kunnen ontwikkelen en toepassen van zinvolle oplossingsstrategieën, en het besef van maatschappelijke verantwoordelijkheid samenhangen met de beroepspraktijk.

Beroepsspecifieke competenties

Bachelors in sociaal werk (diploma maatschappelijk assistent) worden opgeleid om processen van individuele en sociale verandering te initiëren, te begeleiden en te consolideren op een ethisch en methodisch verantwoorde wijze en met de inzet van menswetenschappelijke kennis en inzichten. Vanuit een perspectief van welzijnsbevordering, emancipatie en empowerment, beogen maatschappelijk assistenten:

• de interactie en de relaties tussen mensen en hun sociale omgeving (netwerken, organisaties, maatschappelijke structuren en voorzieningen) te optimaliseren;

• problemen binnen die interactie en relaties te onderkennen, op te lossen en te voorkomen;

• in de samenleving de voorwaarden te helpen realiseren om mensen tot hun recht en aan hun rechten te laten komen.

Daartoe verwerft de maatschappelijk assistent volgende basiscompetenties:

• de maatschappelijk assistent kan een wederkerige relatie aangaan met mensen en groepen, met de bedoeling veranderings- en ontwikkelingsmogelijkheden te scheppen;

• de maatschappelijk assistent kan agogisch handelen met de inzet van methodische inzichten en vaardigheden en van menswetenschappelijke inzichten;

• de maatschappelijk assistent kan mensen informeren over hun rechten en plichten en hen ondersteunen om een beroep te doen op beschikbare voorzieningen. De maatschappelijk assistent kan bovendien lacunes in de wet- en regelgeving en in het aanbod van voorzieningen signaleren;

• de maatschappelijk assistent kan zijn handelen bewust sturen vanuit een ethische reflectie, met oog voor waardeconflicten en met respect voor de eigen verantwoordelijkheid van mensen;

• de maatschappelijk assistent kan kritisch reflecteren op het sociaal werk, op zijn eigen werk in het bijzonder, om het zo te kunnen plaatsen in een breder maatschappelijk kader en om de kwaliteit ervan te bevorderen;

• de maatschappelijk assistent kan in een team en een organisatie werken en zich functioneel bewegen in een netwerk van partners en organisaties;

• de maatschappelijk assistent kan informatie verwerven en verwerken en bezit de voor zijn beroep noodzakelijke administratieve en organisatorische vaardigheden;

• de maatschappelijk assistent kan en wil werken aan zijn verdere professionalisering binnen een perspectief van levenslang leren;

• de maatschappelijk assistent kan en wil bijdragen aan de identiteit van het beroep en aan de ontwikkeling van professionele knowhow.
  

Europese Hogeschool Brussel - BRUSSEL - Associatie K.U.Leuven - top

afstudeerrichtingen: Maatschappelijk werk
Personeelswerk
Sociaal-cultureel werk

Bachelors in sociaal werk worden opgeleid om op een professionele manier diensten te verlenen die het persoonlijk, interpersoonlijk en maatschappelijk functioneren van mensen bevorderen. Interventies van maatschappelijk assistenten beogen: mensen toe te rusten met capaciteiten die ze nodig hebben in hun persoonlijk en maatschappelijk leven, in de samenleving de voorwaarden te helpen realiseren om mensen tot hun recht en aan hun rechten te laten komen.
Dit veronderstelt:

• inzicht in concrete persoonlijke, interpersoonlijke en maatschappelijke problemen, in hun bredere context én in de complexe wisselwerking tussen persoonlijke moeilijkheden en maatschappelijke problemen.

• basiskennis van de structuur van het rechtssysteem en van de sociale wetgeving

• vaardigheid om wet- en regelgeving te interpreteren en toe te passen

• grondige kennis van de organisatie van de moderne verzorgingsstaat en van het welzijnswerk en hun voorzieningen

• sociale en communicatieve vaardigheden

• vaardigheid om sociaalagogische interventies te plannen, adequate methodes te kiezen en procesmatig te handelen

• kennis van sociaalethische aspecten van het beroep en een sociaalethisch bewogen houding

• de vaardigheid en houding om het eigen professioneel handelen te evalueren en bij te sturen

Katholieke Hogeschool Leuven - LEUVEN - Associatie K.U.Leuven - top

afstudeerrichtingen: Maatschappelijk werk
Maatschappelijke advisering
Personeelswerk
Sociaal-cultureel werk

Studenten sociaal werk worden opgeleid om: te werken aan maatschappelijke veranderingen, problemen in het samenleven van mensen op te lossen en mensen in functie van meer welzijn te versterken en te emanciperen. Sociaal werk/st/ers interveniëren op het snijvlak van burgers en samenleving. Mensenrechten en rechtvaardigheid vormen het uitgangspunt. Hiertoe leren de toekomstige sociaal werk/st/ers op een methodische, toegepast wetenschappelijke en ethisch verantwoorde wijze gebruik te maken van kennis en inzicht in de menswetenschappen en in de maatschappelijke structuren en voorzieningen.

De kerndoelstellingen van de opleiding zijn:

• De inclusie van achtergebleven, achtergestelde, kwetsbare en risicogroepen in de samenleving leren bevorderen.

• Drempels, ongelijke kansen en onrechtvaardigheid in de maatschappij leren benoemen en wegwerken.

• Individuen, families, groepen en gemeenschappen in functie van meer participatie aan de samenleving leren versterken (empoweren).

• Samenlevingsverbanden rond lokale, regionale, nationale en internationale belangen en/of problemen leren activeren en mobiliseren.

• Leren mensen aan en tot hun recht te laten komen.

• Voor maatschappelijke problemen en verhoudingen vernieuwende en structurele oplossingen leren uitdenken en uitwerken.

• De belangenbehartiging van personen en groepen op zich leren nemen indien deze hiertoe zelf niet in staat zijn.

Om deze kerndoelstellingen te realiseren verwerven toekomstige sociaal werkers algemene, algemeen beroepsgerichte en beroepsspecifieke competenties in drie dimensies.

• De sociaal werk/st/er leert agogisch te handelen. Hij/zij leert sociale veranderingen te begeleiden, op het snijvlak van mens en samenleving, op micro-, meso- en/of macrovlak en vanuit een relationeel perspectief. Dit gebeurt door: een positief sociaal veranderingsklimaat te induceren, relaties aan te gaan en te onderhouden, situaties en problemen te ontrafelen, verbetermogelijkheden te helpen benoemen en te signaleren, veranderingen systematisch voor te bereiden, te plannen, te begeleiden, te ondersteunen, op te volgen en te evalueren.

• De sociaal werk/st/er leert participant en/of spil te zijn in een netwerk van samenwerkingsverbanden. Hij/zij leert lid te zijn van een instelling en er (mede)verantwoordelijk te zijn voor beleid, beheer, kwaliteitszorg en projecten. Hij/zij leert partner te zijn van het gebruikerssysteem (participanten), lid van een team en partner van externen.

• De sociaal werk/st/er is democratisch wereldburger en handelt geëngageerd, professioneel en geïnspireerd door ethische principes als: mensenrechten, duurzame ontwikkeling en openheid voor zingeving. Hij/zij leert om: verantwoordelijkheid te nemen voor de eigen ontwikkeling, te reflecteren op het eigen handelen, zijn/haar (levenslang) leerproces en loopbaan te organiseren, een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van het beroep en over de grenzen van het eigen beroep te kijken.

Hogeschool Antwerpen - ANTWERPEN - Associatie Universiteit en Hogescholen Antwerpen - top

afstudeerrichtingen: maatschappelijk werk
personeelswerk
sociaal-cultureel werk

ALGEMENE DOELSTELLINGEN

• de studenten de nodige kennis, vaardigheden en attitude bijbrengen om als maatschappelijk assistent te kunnen functioneren in organisaties van de profit en non-profit sector.

• de studenten de nodige attitude en vaardigheden bijbrengen om doelgericht een professionele relatie te kunnen aangaan met individuen en groepen, in hulpverlenende en socioculturele organisaties en in het bedrijfsleven

• de studenten de nodige kennis bijbrengen over sociale, culturele en economische structuren en over het menselijk gedrag, om als maatschappelijk assistent de noden te kunnen onderkennen van individuen, groepen en organisaties in de hulpverlenende en socio-culturele sectoren van het maatschappelijk leven en in de arbeidssector.

• de studenten een attitude bij te brengen van reflectie en kritische ingesteldheid zodat zij permanent een realistisch zicht hebben op de mogelijkheden en beperkingen van de cliënten, van maatschappelijke organisaties en structuren, en van het eigen functioneren als beroepspersoon.

SPECIFIEKE DOELSTELLINGEN

MAATSCHAPPELIJK WERK
de studenten de nodige beroepsmethodiek en vaardigheden bijbrengen om in de sector van de hulpverlening doelgericht alle beschikbare middelen te mobiliseren om tegemoet te komen aan de noden van individuen en groepen.

PERSONEELSWERK
de studenten de nodige beroepsmethodiek en vaardigheden bijbrengen om in de arbeidssector als personeelswerker te functioneren op het gebied van het personeelsmanagement, van arbeids- en loopbaanbegeleiding en van arbeidsverhoudingen.

SOCIAAL-CULTUREEL WERK
de studenten de nodige beroepsmethodiek en vaardigheden bijbrengen om tegemoet te komen aan de noden aan animatie, educatie, activering en organisatie van groepen en organisaties in de socioculturele sector.

Hogeschool West-Vlaanderen - KORTRIJK/OOSTENDE - Associatie Universiteit Gent - top

afstudeerrichtingen: maatschappelijk werk
maatschappelijke advisering (enkel in Kortrijk)
sociaal-cultureel werk (enkel in Kortrijk)

De opleiding sociaal werk beoogt het vormen van onmiddellijk inzetbare hulpverleners door hen een wetenschappelijk verantwoorde en praktische basis te verschaffen voor de latere beroepsuitoefening.

Algemene competenties

• De maatschappelijk assistent bezit voldoende denk- en redeneervermogen om zijn opdracht naar behoren te kunnen uitvoeren.

• De maatschappelijk assistent is in staat tot proces- en productevaluatie. Dit impliceert een voortdurende kritische reflectie op het eigen handelen/de eigen positie.

• De maatschappelijk assistent is in staat om via een 'lifelong-learning'-engagement zijn eigen deskundigheid te bevorderen. Hij/zij is in staat om bij zichzelf verbeterpunten te detecteren die via opleiding en vorming kunnen bijgeschaafd worden.

• De maatschappelijk assistent is creatief in de aanpak en het uitvoeren van zijn taken.

Algemene beroepsspecifieke competenties

• De maatschappelijk assistent is in staat om deskundig te communiceren. Dit impliceert: het zich schriftelijk en verbaal goed kunnen uitdrukken evenals het zich kunnen bedienen van de moderne communicatietechnieken;

• De maatschappelijk assistent is in staat om teamgericht te kunnen denken en werken;

• De maatschappelijk assistent is in staat om multidisciplinair en dus 'gebiedsoverschrijdend' te denken en werken, met oog voor de meerwaarde en de beperkingen daaraan verbonden;

• De maatschappelijk assistent in staat om organisatie- en managementgericht te denken en werken, met oog voor de optimalisatie van de werkzaamheden van zichzelf, de anderen en de organisatie waarbinnen hij functioneert;

• De maatschappelijk assistent kan oplossingsgericht werken in de zin van het zelfstandig kunnen definiëren en analyseren van complexe probleemsituaties in de beroepspraktijk.

Bijzondere beroepsspecifieke competenties voor de afstudeerrichting maatschappelijk werk

• De maatschappelijk assistent is in staat om enerzijds de behoeften en problemen van cliënten/groepen op te sporen, te begrijpen en te signaleren, anderzijds het oplossend vermogen van de cliënt te kunnen inschatten;

• De maatschappelijk assistent is in staat om de behoeften, vragen en problemen, alsook het vermogen van cliënt/cliëntsysteem/groep te analyseren & te diagnosticeren;

• De maatschappelijk assistent is in staat om een strategie planmatig uit te werken;

• De maatschappelijk assistent is in staat om de multidimensionaliteit (veelheid en verscheidenheid van het cliëntsysteem: wonen werken, gezondheid, vorming, scholing, relaties, persoonlijke ontwikkeling, vrije tijd,) en de multi-aspectualiteit (de veelheid en de verscheidenheid van de aspecten van elk van deze levensdomeinen in en elk van de levensfasen) van het cliëntsysteem, het probleem en de organisatie te verwerken in zijn handelen;

• De maatschappelijk assistent is in staat om vanuit een professionele houding te sleutelen aan de verbetering, instandhouding en ontwikkeling van de interacties tussen de cliënt en zijn omgeving;

• De maatschappelijk assistent is in staat om deskundig probleemoplossend te handelen op de diverse niveaus (micro-, meso- en macro) en dit op basis van de beheersing van het methodisch arsenaal;

• De maatschappelijk assistent is in staat om via onderzoek en rapportage voorlichting en advies te geven aan instanties die beslissingen moeten nemen over het sociaal functioneren van personen, gezinnen of groepen.

• De maatschappelijk assistent is in staat om socio-cultureel en vormend te handelen, met het oog op respectievelijk de ontspannings-, culturele- of leerbehoeften van de cliënt/-groep;

• De maatschappelijk assistent is in staat om te bouwen aan sociale activering opdat cliënten en groepen op een zinvolle, volwaardige en op hen afgestemde wijze deelnemen aan de samenleving;

• De maatschappelijk assistent is in staat om structureel gericht te handelen door derden (overheid en allerlei maatschappelijke instituties) te benaderen met het oog op beleidsbeïnvloeding en belangenbehartiging;

• De maatschappelijk assistent is in staat om via samenwerking met de direct betrokkenen , andere hulpverleners en actoren, organisaties en beleidsinstanties een duurzaam netwerk uit te bouwen;

• De maatschappelijk assistent is in staat om de mogelijkheden van zichzelf en de organisatie te actualiseren, rekening houdend met zijn of haar nieuwe ontwikkelingen en eventuele beperkingen.