Competenties van de professionele bachelor
bij de leden van vzw-Bachelor.be

Professioneel gerichte bachelorsopleiding studiegebied Sociaal-agogisch werk

Bachelor in de orthopedagogie

EHSAL departement Vorming en welzijn

KATHO departement IPSOC

KHLim departement SAW

Plantijn departement B&O

Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen - KORTRIJK - Associatie K.U.Leuven - top

Algemene competenties

Denk- en redeneervaardigheid, het vermogen tot verwerven en verwerken van informatie, het vermogen tot kritische reflectie en projectmatig werken, creativiteit, het kunnen uitvoeren van eenvoudige taken, het vermogen tot communiceren van informatie, ideeën, problemen en oplossingen, zowel aan specialisten als aan leken en een ingesteldheid tot levenslang leren.

Algemene beroepsgerichte competenties

Teamgericht kunnen werken, oplossingsgericht kunnen werken in de zin van het zelfstandig kunnen definiëren en analyseren van complexe probleemsituaties in de beroepspraktijk en het kunnen ontwikkelen en toepassen van zinvolle oplossingsstrategieën, en het besef van maatschappelijke verantwoordelijkheid samenhangen met de beroepspraktijk.

Beroepsspecifieke competenties

• zelfstandig en/of in teamverband en samen met de cliënt(en)/het cliëntsysteem, vertrekkend vanuit de hulpvraag, een handelingsplan of een begeleidingsplan te formuleren, vorm te geven, op te volgen, te evalueren en indien nodig bij te sturen

• theoretisch, ethisch en juridisch onderbouwde methoden en technieken voor begeleiding en dienstverlening, afgestemd op de verlangens en mogelijkheden van de cliënt(en) mee te helpen ontwerpen en te hanteren.

• met een cliënt, het cliëntsysteem en zijn omgeving gezamenlijk te werken aan het ontwikkelen en in stand houden van competenties t.a.v.

  • het opkomen voor zichzelf

  • het kunnen leggen en onderhouden van sociale contacten

  • het zich welbevinden

  • het zelf kunnen kiezen

  • de zelfredzaamheid en de zelfzorg

  • het functioneren in de woon- en leefsituatie

  • het kunnen leggen en onderhouden van sociale contacten

  • het gebruik maken van de sociale netwerken

  • het participeren aan het maatschappelijk gebeuren

• de belangen en de rechten van de cliënt(en)/het cliëntsysteem te kennen en te behartigen naar derden toe binnen het cliëntsysteem of binnen de samenleving

• lichamelijke, materiële, psychosociale, juridische en emotionele bijstand te verlenen aan de cliënt(en)/het cliëntsysteem

• culturele activiteiten en ontspanningsmomenten te promoten, te stimuleren, te organiseren, te begeleiden en te evalueren

• te werken aan en met zijn persoonlijkheid in het kader van relatieopbouw en relatiehantering

• tot zelfontplooiing, zelfreflectie en kritische reflectie op de context, waarbinnen het orthopedagogisch handelen gebeurt

• vanuit een adequate beroepshouding psychosociale en communicatieve vaardigheden in zijn orthopedagogisch handelen te integreren

• permanent zijn eigen loopbaan te sturen en vorm te geven door actief te zoeken naar mogelijkheden, om de eigen deskundigheid verder te ontwikkelen

• op een professioneel en ethisch verantwoorde manier te observeren, te rapporteren, te diagnosticeren en adviezen te verstrekken, vertrekkend vanuit de wensen en behoeften van de cliënt(en) en de totaliteit van zijn (hun) leefsituatie

  • een optimaal woon-, leef- en opvoedingsklimaat tot stand te brengen en in stand te houden

  • de cognitieve, emotionele, sociale en motorische ontwikkeling en functionering van de cliënt(en) te bevorderen

  • de cliënt(en)/het cliëntsysteem bewust te maken van alternatieve mogelijkheden en zijn/hun gedrag te beïnvloeden, rekening houdend met de bevindingen van de veranderingsleer

  • professioneel zowel individueel als in en met groepen te kunnen werken

  • groepen in de verschillende stadia van hun groepsvorming en hun communicatieve mogelijkheden, onderbouwd door groepsdynamische theorieën, te begeleiden

  • signalen te (h)erkennen en te geven, informatie te verstrekken, preventief op te treden en door te verwijzen

• zijn kennis van en inzicht in rollen, posities, status, leiderschapsstijlen, vergadertechnieken, leidinggevende vaardigheden en teamwerk in het algemeen te implementeren in zijn functie van gespecialiseerde opvoeder/begeleider, teamlid en coach

• leiding en begeleiding te geven tot het coördineren van het sociale netwerk, andere beroepsgroepen, vrijwilligers en mantelzorgers

• te streven naar vernieuwing binnen de organisatie wat zijn werking en gebruikte methodieken betreft

• als vertegenwoordiger van de eigen organisatie samen te werken met personen en instanties buiten de organisatie

• rekening te houden met de maatschappelijke en beleidsmatige evoluties in de samenleving en de hulpverleningssector bij het helpen uitstippelen van het beleid en de werking in de organisatie

• een adequate beroepshouding zichtbaar te maken in de interactie met cliënten, collega's, leidinggevenden en vertegenwoordigers van maatschappelijke instellingen en overheden

• een bijdrage te leveren tot de maatschappelijke profilering en legitimering van het beroep van gespecialiseerd opvoeder-begeleideren een positie te bepalen in de maatschappelijke discussie over de vraagstukken rond de hulpverlening in het algemeen

• tot het functioneel hanteren van ICT-mogelijkheden zoals internet, bestandsbeheer, tekstverwerkingsprogramma's, databanken, en rekenblad

• tot communicatieve informatieverwerking in de vorm van classificatiesystemen gebruiken, databestanden opmaken, dossiers samen stellen, gegevens over de hulpvrager inbrengen en ordenen

Plantijn-Hogeschool van de Provincie Antwerpen - ANTWERPEN - Associatie Universiteit en Hogescholen Antwerpen - top

De bachelor in de orthopedagogie is als gespecialiseerde opvoeder/begeleider competent in het orthopedagogisch handelen met kinderen, jongeren, volwassenen bejaarden en hun omgeving. Hij/zij is in staat:

• vanuit theoretische kaders en wetenschappelijke kennis de problemen van de cliënten vast te stellen, te analyseren en op te volgen;

• vanuit de hulpvraag van de cliënt theoretisch, ethisch en juridisch onderbouwde methoden en technieken voor orthopedagogische begeleiding en dienstverlening te hanteren en mee te helpen ontwerpen;

• samen met een cliënt, het cliëntsysteem en zijn omgeving gezamenlijk te werken aan het ontwikkelen en in stand houden van competenties: het opkomen voor zichzelf, het kunnen leggen van sociale contacten, ...;

• lichamelijke, materiële, psychosociale, juridische en emotionele bijstand te verlenen binnen de dagdagelijkse situaties aan de cliënt(en)/het cliëntsysteem;

• culturele, sportieve, sociale, creatieve en ontspanningsactiviteiten te promoten, te stimuleren, te organiseren, te begeleiden en te evalueren;

• de belangen van de cliënt(en)/het cliëntsysteem naar derden te behartigen;

• zelfstandig en/of in teamverband, vertrekkend vanuit de hulpvraag van de cliënt, rekening houdend met de eigenheid van de cliënt, een handelingsplan of begeleidingsplan op te stellen, te verantwoorden, uit te voeren, op te volgen, te evalueren en eventueel bij te sturen;

• tot het functioneel hanteren van essentiële ICT mogelijkheden en tot communicatieve informatieverwerking.

De bachelor in de orthopedagogie is competent in het werken in teamverband.
Hij/zij kan binnen het team adequaat omgaan met informatie; voorwaarden creëren om als teamlid tot een goede samenwerking te komen op taakgericht en socio-emotioneel vlak; zijn kennis van en inzicht in rollen, posities, status, leiderschapsstijlen, communicatiestijlen, groepsprocessen binnen een team te implementeren en zijn eigen aandeel daarin te herkennen; kritisch creatief samenwerken aan vernieuwing binnen de organisatie wat zijn werking en de gebruikte methodieken betreft.

De bachelor orthopedagogie is competent in het werken binnen de context van een organisatie/samenleving.
Hij/zij is in staat een adequate beroepshouding zichtbaar te maken in de interactie met de cliënten, collega's, leidinggevenden en vertegenwoordigers van maatschappelijke instellingen en overheden; bij het uitstippelen van het beleid en de werking in de organisatie rekening te houden met de maatschappelijke en beleidsmatige evoluties in de hulpverleningssector en de samenleving; begeleidend en leidend optreden m.b.t. vrijwilligers en mantelzorgers, sociale netwerken en beroepsgroepen; als vertegenwoordiger van de eigen organisatie samenwerken met personen en instanties buiten de organisatie; de bijdrage van de gegradueerde in de orthopedagogie in de samenwerking met andere disciplines te profileren en te legitimeren; de bijdrage van de gegradueerde in de orthopedagogie te profileren en te legitimeren in de maatschappelijke discussie over de vraagstukken rond hulpverlening in het algemeen.

De bachelor orthopedagogie is in staat te werken aan zichzelf i.f.v. zijn beroep.
Hij/zij is in staat: om te werken aan en met zijn persoonlijkheid in het kader van relatieopbouw en relatiehantering; tot zelfontplooiing, zelfreflectie en kritische reflectie op de context, waarbinnen het orthopedagogisch handelen gebeurt; om te handelen vanuit een adequate beroepshouding. Van daaruit kan hij/zij zijn eigen psychosociale en communicatieve vaardigheden voortdurend in vraag stellen, bijsturen en integreren in zijn orthopedagogisch handelen; permanent zijn eigen loopbaan te sturen en vorm te geven door actief te zoeken naar mogelijkheden, om de eigen deskundigheid verder te ontwikkelen.

Katholieke Hogeschool Limburg - DIEPENBEEK - Associatie K.U.Leuven - top

De opleiding Bachelor in de Orthopedagogie wil startbekwame, professionele opvoeder-begeleiders opleiden. 
Hij of zij is de centrale figuur geworden in de hulpverlening die op een allesomvattende, nabije en continu wijze perspectief geeft aan de orthopedagogische hulpverlening door professioneel te werken in de dagdagelijkse leefsituatie. Er zijn weinig andere beroepen die zulke alomvattende, langdurige, intensieve interactie met hulpvragers (cliënten en cliëntsystemen) in hun onmiddellijke leefomgeving inhouden. De verantwoordelijkheid van de opvoeder-begeleider is zowel in de diepte als in de omvang bijzonder groot geworden.

Het is een beroepsgerichte opleiding met als eindtermen de competenties zoals ze enerzijds in het beroepsprofiel van de opvoeder/begeleider werden omschreven en anderzijds in het decreet op de herstructurering van het hoger onderwijs werden vastgelegd. Dit wil zeggen dat een professionele opvoeder/begeleider niet alleen in staat is om zijn verantwoordelijkheid op te nemen t.a.v. zijn cliënt, t.a.v. zichzelf, t.a.v. zijn team en de organisatie waartoe hij behoort maar ook t.a.v. het beleid en de samenleving. 

Om deze verantwoordelijkheid gestalte te geven beheerst deze professionele opvoeder/begeleider een aantal algemene competenties, algemene beroepsgerichte competenties en tevens ook een aantal beroepsspecifieke competenties met name: inzichtelijk handelen, informatieverwerving en -verwerking, kritische reflectie en projectmatig werken, deskundigheidsontwikkeling, leiding geven, communicatie, levenslang leren, teamwerk, creativiteit, methodische handelen, handelingsplanning, vrijetijdsbesteding, emancipatorische handelen, belangenbehartiging, relatie, beroepshouding, beroepsprofilering en beleid.

Europese Hogeschool Brussel - BRUSSEL - Associatie K.U.Leuven - top

De beginnend gespecialiseerd opvoeder/begeleider is in staat:

• zelfstandig en/of in teamverband een handelingsplan of een begeleidingsplan te formuleren, evalueren en bij te sturen.

• theoretisch, ethisch en juridisch onderbouwde methoden en technieken mee te helpen ontwerpen en hanteren.

• met een cliënt, het cliëntsysteem en zijn omgeving gezamenlijk te werken aan het ontwikkelen en in stand houden van competenties op verschillende vlakken.

• de belangen en de rechten van het clïentsysteem te kennen en te behartigen naar derden toe.

• lichamelijke, materïele, psychosociale, juridische en emotionele bijstand te verlenen aan het clëntsysteem.

• culturele activiteiten en ontspanningsmomenten te promoten, stimuleren, organiseren, begeleiden en evalueren.

• te werken aan en met zijn persoonlijkheid in het kader van de relatieopbouw en -hantering.

• tot zelfontplooiing, -reflectie en kritische reflectie op de context waarbinnen het orthopedagogisch handelen gebeurt.

• vanuit een adequate beroepshouding psychosociale en communicatieve vaardigheden in zijn orthopedagogisch handelen te integreren.

• permanent zijn eigen loopbaan te sturen en vorm te geven door actief te zoeken naar mogelijkheden om de eigen deskundigheid verder te ontwikkelen.

Een opvoeder/begeleider:

• kan specifieke (ortho)(ped)agogische methodieken hanteren.

• kan in team werken.

• is in staat rekening te houden met de maatschappelijke en beleidsmatige evoluties in de samenleving en de hulpverleningssector bij het helpen uitstippelen van het beleid en de werking in de organisatie.

• is in staat een adequate beroepshouding zichtbaar te maken in de interactie met clïenten, collega's, leidinggevenden en vertegenwoordigers van maatschappelijke instellingen en overheden.

• is in staat een bijdrage te leveren tot de maatschappelijke profilering en legitimering van het beroep van bachelor in orthopedagogie en een positie te bepalen in de maatschappelijke discussie over de vraagstukken rond de hulpverlening in het algemeen.

• kan informatie hanteren (ICT, bestandsbeheer, classificatiesystemen en dossiersamenstelling).