Competenties van de professionele bachelor
bij de leden van vzw-Bachelor.be

Professioneel gerichte bachelorsopleiding studiegebied Architectuur

Bachelor in de interieurvormgeving

HOGENT departement ACAD

KHM departement Interieur & Design

Sint - Lukas

W&K departement Architectuur

Katholieke Hogeschool Mechelen - MECHELEN - Associatie K.U.Leuven - top

De bachelor in interieurvormgeving beschikt over de algemene, beroepsgerichte en beroepspecifieke competenties zoals deze worden beschreven in het beroeps- en het opleidingsprofiel van de interieurvormgever.

Het beroep is hierin herleid tot vijf typefuncties: voorstudie, ontwerp, advies, verkoop, organisatie. Deze worden verder opgesplitst in deelfuncties, die op hun beurt worden onderverdeeld in taken. Deze worden geanalyseerd naar contextgegevens, ondersteunende kennis en beroepshouding.
De interieurvormgever is in staat om deze taken uit te voeren.
De vijf typefuncties uit het beroepsprofiel werden vijf functionele gehelen in het opleidingsprofiel (voorstudie, ontwerp, advies, neerslag, organisatie). Ze worden verder opgesplitst in onderdelen, op hun beurt verdeeld in vaardigheden en telkens geanalyseerd naar contextgegevens, ondersteunende kennis en attitude.

Basiscompetenties:
De afgestudeerde interieurvormgever is in staat om op een kritische wijze informatie te verwerven en te verwerken. Hij/zij kan complexe probleemsituaties in de beroepspraktijk analyseren en definiëren.
De afgestudeerde is in staat om zijn idee, ontwerp visueel en mondeling te presenteren.
Hij/zij kan de verworven theoretische kennis als parate kennis hanteren.
Hij/zij is in staat zelfstandig, kritisch en ethisch verantwoord te denken.
De attitude tegenover het metier is gericht op het streven naar innovatie.

De opleiding is zowel algemeen vormend als specifiek gericht op de beroepspraktijk. De basisvaardigheden worden aangeleerd via de praktijkoefeningen en in de ondersteunende theorievakken. Zodoende worden alle facetten van het beroep uitgelicht en getraind.
Uitgaande van een programma in een bepaalde ruimtelijke situatie en maatschappelijke context, kan de afgestudeerde een ontwerp uitwerken wat als sturend element gebruikt wordt om de fysische en psychische omgeving van de mens vorm te geven.

De opleiding kan gestructureerd worden in drie lagen. Per laag (per jaar) neemt de complexiteit toe qua schaal, qua techniciteit, op het vlak van meubel versus interieur, van wonen naar publieke ruimtes, op het vlak van conceptvorming. De afgestudeerde interieurvormgever moet hierdoor in staat zijn om op instapniveau de verschillende beroepsmogelijkheden aan te kunnen. Door individuele differentiatie tijdens de opleiding kan hij zich reeds meer bekwamen in specifieke beroepsvelden.
De afgestudeerde kan vorm geven, organiseren, plannen, visualiseren en begeleiden van de realisatie van het interieur van gebouwde omgeving of van interieurelementen. Hij heeft inzicht in ontwerpmethodiek en kan deze ook toepassen.
De interieurvormgever heeft inzicht in de ruimtelijke en vormelijke organisatie.
De uitstraling van identiteit en karakter, de praktische oplossingen voor functionaliteit en gebruikscomfort, het beheer van budget en timing, worden door hem/haar zorgvuldig bestudeerd en opgelost met geschikte materialen, aangepaste constructiewijzen en hedendaagse technologie.

De interieurvormgever is getraind in groepsdynamische vaardigheden waardoor hij/zij zowel professioneel en polyvalent kan functioneren in teamverband als zelfstandig kan werken.
Hij/zij is in staat om samen te werken met mensen die het concept moeten realiseren.

Hogeschool Sint-Lukas Brussel - BRUSSEL - Associatie K.U.Leuven - top

De opleiding interieurvormgeving leidt professionele ontwerpers van interieurs en interieurelementen op, die bovendien in staat zijn de uitvoering ervan te begeleiden. De opleiding is sterk praktijkgericht met zowel een cultureel/artistieke als een technisch/theoretische onderbouw. De opleiding heeft raakvlakken met architectuur, productontwikkeling en met audiovisuele en beeldende kunst. Het toepassingsveld van de interieurvormgeving is zeer verscheiden en opdeelbaar in een veelheid van subdomeinen. In de interieurvormgeving gaat het dikwijls om de inrichting van private en publieke ruimten, om het ontwerpen van meubels, gebruiks- en designobjecten, om de opbouw van tentoonstellingen en standen. Maar het kan ook gaan om het ontwerpen van ruimtelijke installaties, om scenografie of om bepaalde textieltoepassingen. Door middel van een systeem van "zelfnavigatie" kiezen de studenten zelf hun atelier en theoretische sessies, in functie van hun eigen interesseveld binnen de veelheid aan subdomeinen die de interieurvormgeving kenmerkt.

De afgestudeerde interieurvormgever beschikt over de creatieve, intellectuele, praktische en technische vaardigheden om de realisatie van interieurs en interieurelementen vorm te gegeven, te realiseren, te plannen, te visualiseren en te begeleiden. Daarvoor:

• Is de afgestudeerde interieurvormgever in staat om zelfstandig beslissingen te nemen op het vlak van ontwerp, planning en realisatie van interieurs en interieurelementen. In het bijzonder is hij/zij in staat om door middel van ruimtelijke analyse, onderzoek en reflectie een persoonlijke visie of concept te ontwikkelen dat hij/zij als een sturende idee hanteert om tot een creatief en technisch uitvoerbaar ontwerp te komen. Dit ontwerp kan zowel een bestaande ruimtelijke toestand betreffen als slaan op de creatie van een compleet nieuwe ruimtelijkheid op een verbeeldingrijke manier
• Beschikt de afgestuurde over de nodige technische kennis en vaardigheden om zijn/haar ruimtelijke ideeën en inzichten accuraat op te tekenen, te visualiseren en te communiceren naar anderen. In het bijzonder is hij/zij in staat zijn/haar ruimtelijke concepten grafisch voor te stellen door middel van plannenstudies, perspectieftekeningen en schetsen en door middel van computeranimatie of maquettes. De afgestudeerde beheerst het gebruik van de daartoe geëigende computerprogramma's en is in staat schaalmodellen en prototypes te maken
• Houdt de afgestudeerde interieurvormgever zich op de hoogte van de actualiteit en de evoluties in de architectuur, wooncultuur, mode, kunst, design en meubelontwerp en volgt de technische evoluties op het vlak van nieuwe materialen en nieuwe toepassingen. In het bijzonder betoont hij/zij een grote bezorgdheid voor en heeft affiniteit met ergonomische en ecologische normen, maatschappelijke problemen, historisch kader, enz. Daarvoor is de interieurvormgever vertrouwd met bibliotheekbezoek, lezingen, tentoonstellingen, musea... en is hij/zij in staat professionele vakliteratuur kritisch te verwerken
• Is de afgestudeerde interieurvormgever in staat ontwerpopdrachten praktisch te organiseren en te plannen. Daarvoor kan hij/zij de bestaande toestand van een site opmeten, een inschatting maken van de verwachte kostprijs, bestekken en meetstaten opmaken waarin de materialen en hun plaatsing of verwerking worden beschreven, kwaliteitseisen worden gesteld en termijnen bepaald. Bovendien is de afgestudeerde in staat de uitvoering van ontwerpen te controleren
• Kan de afgestudeerde interieurvormgever zowel op zelfstandige basis als in professioneel teamverband polyvalent ontwerpen of gespecialiseerd zijn in één of meerdere subdomeinen van de interieurvormgeving

Het studiedomein omvat alle interieure situaties : van wonen, diensten, evenementen, e.a. tot mobiele situaties met kortstondige of zeer specifieke herbergzaamheid. De onmiddellijk gelieerde domeinen zijn daarom product design en architectuur. De kernkwalificaties van de beroepsgerichte bachelor zijn :

• brede professionalisering
• multidisciplinaire integratie
• toepassing van de wetenschap
• transfer en brede inzetbaarheid
• creativiteit en complexiteit in handelen
• probleemgericht werken
• methodisch en reflectief denken en handelen
• sociaal communicatieve bekwaamheid
• basiskwalificatie voor managementsfuncties
• besef van maatschappelijke verantwoordelijkheid.

De opleiding bevat eveneens een substantiële praktijkleerperiode (10 à 15% studielast) in rechtstreekse interactie met de beroepspraktijk. De bron van kennis is toepassingsgericht :

• bestaande kennis en praktijk in een beroepsomgeving
• bekendheid met wetenschappelijke onderzoeksresultaten
• aansluiting bij ontwikkeling van nieuwe kennisstromen.

De opleiding wordt gestructureerd in 4 vakgroepen : Culturele vorming, Grafische vorming, Technische vorming en ontwerpen. Binnen deze vakgroepen worden telkens meerdere opleidingsonderdelen aangeboden. Hiervoor verwijzen wij naar het overzichtsschema curriculum. De opleiding is toepassings- en ervaringsgericht met het oog op een directe inzetbaarheid op de arbeidsmarkt. Daarom bevat het curriculum ook een stage-module en een uitvoeringsgebonden project. Dit brengt de studenten in contact met de concrete marktsituatie en leert hen oplossingen met realiteitszin zoeken, professionele contacten leggen met uitvoerders, reële materiaalkeuzes maken, organiseren en coördineren.

Atelier is kern van de opleiding : Het doel is hier op syncretische wijze eisen, kennissen, en inzicht oplossend te verenigen in projecten. Allereerst wordt ontwerpmethodologie aangeleerd; tegelijk wordt door analyse inzicht gegeven in het fenomeen 'ontwerpen' en in de ontwerpprocessen, met het doel concepten naar uitvoerbaarheid toe creatief te kunnen doorontwikkelen. Geleidelijk wordt ook aangeleerd zelf te ontwerpen.

De ontwerpattitude is gericht op authenticiteit en cultuurgebondenheid. Over de 6 semesters groeit de complexiteit via een welafgewogen pakket van casestudies, in verschillende interieure contexten en schalen.

De eindtermen en evaluatiecriteria van de bachelor zijn:

• probleemgevoeligheid en geëngageerd initiatief
• inzichten in de tijdsgeest en maatschappelijk, menselijke relevantie - visie
• programmatorisch onderzoek en contextanalyse
• duidelijke conceptvorming
• persoonlijke (ver)beelding
• constructief logische vertaling
• relevant voorbeeld van uitvoerbaarheid
• voor zichzelf sprekende voorstelling en accurate verdediging

De eindproef (bachelor-proef) is een synthese-examen. Het gepresenteerde werk moet voor zichzelf spreken. De intenties van de auteur moeten blijken, veeleer dan verdedigd te worden.

De culturele vorming zal het veld traceren waarbinnen de beroepsactiviteit een zin krijgt die het individueel handelen overstijgt. Uitgangspunt is de vervlechting van Interior Design met en in het actuele culturele en maatschappelijke leven. De studie behandelt de maatschappelijke en cultuurfilosofische en- historische perspectieven met al hun ensceneringen en zelfrepresentaties. De kunsten vormen een belangrijke focus, als experimenteerdomein van de menselijke verbeelding inzake verleden, heden en toekomst.

De beeldende vorming zal door analyse van de belangrijkste vormprincipes en beeldende middelen aanleren vormen en vormsoorten te onderscheiden en te hanteren. Het doel is :

• kennis vergaren en inzicht verwerven in de plastische, grafische en virtuele beeldvorming
• al doende vaardigheden ontwikkelen door omgang met diverse plastische, grafische en visuele middelen
• een inventief, intuïtief en goed geordend geheel weten te beelden vanuit opdrachten.

Kleurenleer, ontwikkeling van het eigen kleurgevoel; pertinente waarneming en objectieve voorstelling met persoonlijke toets; digitale technische en multimediaal denken, krijgen bijzondere aandacht.

De technische vorming zal toepassings- en ervaringsgericht technische kennis aanbrengen en deze creatief leren toepassen. Het doel is de vaardigheid bijbrengen om een probleem te onderkennen en de probleemstelling te formuleren, toepasselijke kennis te vergaren en onderzoek daarrond te verrichten, en ten slotte oplossingen voor te stellen. Er wordt ingezoomd op materiaalkennis, detaillering, afwerking (alles na het casco) en meer in het bijzonder op infrastructuur, akoestiek en dgl. Afbouw- en meubelconstructie zijn onderdeel van de vorming.

Oefeningen en practica zijn belangrijk, evenzo ook studiebezoeken en workshops en de beschikbaarheid van een documentatiecentrum.

Kennis van elementaire beginselen en begrippen uit de bouwtechnische omgeving en de designwereld zijn onontbeerlijk, evenals noties van stabiliteit en lastendaling.

Binnen de culturele en technische vorming zal van de aanvang van de studie de benadering van de actualiteit en de moderne visies, parallel verlopen met de historische en traditionele visies.

Hogeschool Gent - GENT - Associatie Universiteit Gent - top

Bachelors in de interieurvormgeving zijn inzetbaar in tal van deelgebieden. Deze brede waaier situeert zich van verkoop (detail/groothandel), via advies, naar organisatie, visualisatie tot ontwerp en uitvoering. Door zijn opleiding moet de interieurvormgever bekwaam zijn om zijn taak te vervullen als zelfstandige of in dienstverband. De interieurvormgever kan werkzaam zijn in de bouwsector (nieuwbouw, vernieuwbouw), in de meubelsector, in de verlichtingssector, in de sectoren standenbouw, decorbouw, beurs- en tentoonstellingsconcepten, e.a.

De eindtermen van de bacheloropleiding zijn de volgende:

• een uitvoeringsdossier kunnen opstellen
• een project passend, origineel en ergonomisch kunnen laten functioneren op vlak van ruimtelijkheid, design, materiaalgebruik en bouwtechniek
• kunnen inschatten van de gevolgen van een ingreep op bestaande constructies
• een ontwerpbureau kunnen organiseren
• voldoende boekhoudkundige kwaliteiten bezitten om een eigen praktijk te kunnen opstarten
• een actualiteit cultuurhistorisch kunnen situeren
• een professioneel portfolio kunnen opstellen over ten minste één deelaspect van het beroepsveld
• een adequaat organigram kunnen maken van complexe leefsituaties
• de meest voorkomende hedendaagse digitale communicatietechnieken kunnen gebruiken
• een ontwerpdossier kunnen expliciteren aan een neutrale externe beoordelingsgroep
• zich klantgericht kunnen opstellen zonder de essentie van het ontwerp uit het oog te verliezen
• een visie ontwikkelen over de interieurarchitectuur